واکاوی مبانی فقهی جرم انگاری نگهداری تجهیزات دریافت از ماهواره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

10.22034/ijrj.2021.687047

چکیده

جرم انگاری نگهداری تجهیزات دریافت از ماهواره، چالش فقهی در سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران است. کاربردهای متنوع ماهواره در ارتباطات و علوم، این پرسش مهم را مطرح می‌کند که آیا این جرم انگاری، توجیه فقهی دارد؟ ادله فقهی موافق و مخالف با این جرم انگاری موردبررسی و مداقه قرار گرفت. نتیجه اینکه نگهداری تجهیزات دریافت از ماهواره، اصولاً حرام نیست بلکه بعضاً واجب است. لذا جرم انگاری آن به‌طور عام، حرام کردن حلال خدا، صد عن سبیل الله، نقض قاعده احترام مال مردم، تعدی به حدود آزادی شهروندی و حرام است؛ اما استفاده از برنامه‌های مبتذل یا مستهجن یا کفرآمیز و به‌طورکلی، استفاده غیر مشروع از فناوری‌های ماهواره‌ای از طریق دیدن، شنیدن، خواندن و غیره، چنانچه موجب ضرر یا مزاحمت غیر مشروع شخص دیگری نشود، حرام است، ولی جرم نیست؛ و چنانچه موجب ضرر یا مزاحمت غیر مشروع دیگری باشد، هم حرام و هم جرم است؛ و در غیر این موارد نه حرام است و نه جرم. چنانچه آثار رفتار غیر مشروع شخص در حریم خودش محدود شود، حریم خصوصی وی، مصون از جرم انگاری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Jurisprudential analysis of the grounds for the criminalization of holding the satellite equipments

نویسنده [English]

  • Vahid Zarei SHarif
Assistant Professor of Law, Lahijan Branch, Islamic Azad University, Lahijan, Iran
چکیده [English]

The criminalization of holding the sattelite equipments is a jurisprudental challenge in the criminal policy of Islamic Republic of Iran. Various satellite applications in communications and science raise the important question whether this criminalization has a jurisprudential justification? The two categories of legal jurisprudence agreement and opposition was investigated and verified. The result was that holding the satellite equipments is not religiously prohibited, but sometimes needed. Therefore, its criminalization in general, is forbidding the Solomon of God, closing down the path of God, violating the principle of respect for people’s property and the limits of citizenship freedom, and as a result, it is forbidden. But the use of vulgar, obscence or blasphemous, and in general, illegal use of satellite technologies by seeing, hearing, reading, etc., if not causes illegimate harm or harass to another, is religiously prohibited, but not a crime, and if it causes illegimate harm or harass to another, it is both prohibited and crime, and in other cases, it is neither unlawful nor a crime. If the effects of illegal behavior is limited in the privacy of the offender, privacy is immune of criminalization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • holding satellite equipments
  • Satellite technology
  • Satellite criminal law
  • Foundations of criminalization
  • Imamie jurisprudence
1-قرآن کریم.
2-آخوند خراسانی، محمدکاظم (1424). کفایه الاصول. قم: موسسه نشر اسلامی.
3-ابن ابی الحدید معتزلی، عبدالحمید بن محمد مدائنی (1404). شرح نهج‌البلاغه. قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی.
4-ابن ادریس حلی، محمد بن منصور (1410). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: موسسه نشر اسلامی.
5-ابن‌بابویه قمی، محمد بن علی: شیخ صدوق (1403). الخصال. قم: انتشارات جامعه مدرسین.
6---------------------------- (1391). علل الشرائع. قم: نشر مومنین-اندیشه هادی.
7- --------------------------- (1388). صفات الشیعه. تهران: انتشارات علمی.
8- --------------------------- (1378). عیون اخبار الرضا علیه‌السلام. تهران: نشر جهان.
9- --------------------------- (1361). معانی الاخبار. قم: موسسه نشر اسلامی.
10- --------------------------- (1413). من لایحضره الفقیه. قم: موسسه نشر اسلامی.
11- ابن شعبه حرانی، حسین بن علی (1363). تحف العقول عن آل الرسول علیهم‌السلام. قم: موسسه نشر اسلامی.
12- ابن شهید ثانی، حسن بن زین‌الدین (1417). معالم الدین و ملاذ المجتهدین. قم: موسسه نشر اسلامی.
13- بیهقی، احمد بن حسین (2003). السنن الکبری. بیروت: دار الکتب العلمیه.
14- تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (1366). غررالحکم و درر الکلم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
15- تمیمی مغربی، نعمان بن محمد: قاضی نعمان (1385). دعائم الاسلام. قاهره: دار المعارف.
16- بخاری، محمد بن اسماعیل (1981). صحیح البخاری. بیروت: دار الفکر.
17- جوادی آملی، عبدالله (1378). تسنیم: تفسیر قرآن کریم. جلد 1-2. قم: نشر اسراء.
18- ------------ (1392). مفاتیح الحیاه. قم: نشر اسراء.
19- حر عاملی، محمد بن حسن (1409). تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: موسسه آل البیت علیهم‌السلام.
20- راوندی، قطب‌الدین سعید بن عبدالله (1407). الدعوات سلوه الحزین. قم: موسسه امام مهدی ارواحنا فداه.
21- سیوطی، جلال‌الدین عبدالرحمان بن ابی بکر (1981). الجامع الصغیر فی احادیث البشیر النذیر. بیروت: دار الفکر.
22- شریف رضی، محمد بن حسین بن موسی (1414). نهج‌البلاغه. قم: دار الهجره.
23- شعیری، محمد بن محمد بن حیدر (1363). جامع الاخبار. قم: نشر شریف رضی.
24- طبرسی، احمد بن علی بن ابی‌طالب (1403). الاحتجاج علی اهل اللجاج. مشهد: نشر مرتضی.
25- طبرسی، حسن بن فضل بن حسن (1412). مکارم الاخلاق. قم: نشر شریف رضی.
26- طبرسی، علی بن حسن بن فضل (1385). مشکاه الانوار فی غرر الاخبار. نجف: کتابخانه حیدریه.
27- طبرسی، میرزا حسین: محدث نوری (1408). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: موسسه آل البیت علیهم‌السلام.
28- طوسی، محمد بن حسن: شیخ الطائفه (1414). الأمالی. قم: دار الثقافه.
29- ----------------------- (1365). تهذیب الاحکام. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
30- ----------------------- (1411). الغیبه للحجه. قم: دار المعارف الاسلامیه.
31- عاملی، زین‌الدین بن علی: شهید ثانی (1409). منیه المرید فی ادب المفید والمستفید. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
32- عراقی، ضیاءالدین (1991). منهاج الاصول. جلد 1، بیروت: دار البلاغه.
33- کلینی، محمد بن یعقوب رازی: ثقه‌الاسلام (1365). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
34- محقق داماد، مصطفی (1390). قواعد فقه بخش مدنی مالکیت مسئولیت. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
35- مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی (1404). بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار علیهم‌السلام. بیروت: موسسه الوفاء.
36- مفید، محمد بن محمد بن نعمان العکبری (1413). الأمالی. قم: کنگره شیخ مفید.
37- موسوی خمینی، روح‌الله (1379). تحریر الوسیله. قم: دار العلم.
38- -------------- (1367). تهذیب الاصول. جلد 1. قم: دار الفکر.
39- نیشابوری، ابن الفتال محمد بن الحسن (1375). روضه الواعظین و بصیره المتعلمین. قم: نشر شریف رضی.