تأملی بر تأثیر اماره ید در جرم پولشویی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه صنعتی مالک اشتر،تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری،گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

3 گروه الهیات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.22034/ijrj.2020.678157

چکیده

پدیده پولشویی در عصر حاضر به یکی از معضلات اقتصاد جهانی تبدیل شده­ است. از این رو، کشورها و مجامع بین­المللی به طور جدی قصد دارند با این پدیده و آثار و تبعات مخرب آن مقابله نمایند. جمهوری اسلامی ایران هماندد سایر کشورها برای مقابله با جرم پولشویی در سال 1386 به تصویب قانون مبارزه با پولشویی در دوازده ماده مبادرت ورزید. علاوه بر معضلات و آثار مخربی که این پدیده بر اقتصاد کشورها از جمله جمهوری اسلامی ایران دارد، وجود ماده­ی 1 قانون مبارزه با پولشویی (اماره ید) سبب بروز مشکلات عدیده‏ای شده است که از جمله آنها به فرجام نرسیدن پرونده‌های مفتوحه و صدور رأی برائت می‏باشد. بر همین مبنا پژوهش حاضر با تمسک به ادلهسنتی قاعده ید و نیز فقه حکومتی؛ موضوع تأثیر اماره ید در جرم پولشویی و درستی یا نادرستی حذف آن را از قانون مزبور مورد مداقه قرار می‌دهد و سپس اشعار می‌دارد که حذف اماره ید در جرم پولشویی خلاف موازین و مقررات شرعی و قانونی می‌باشد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Reflection on the Effect of Amare Yad on Money Laundering

نویسندگان [English]

  • hossein tajabady 1
  • mohammad sadegh azadfar 2
  • Ali Banaee 3
چکیده [English]

The phenomenon of money laundering has become one of the problems of the global economy in the present age. Therefore, countries and international forums seriously intend to deal with this phenomenon and its destructive effects and consequences. The Islamic Republic of Iran, like other countries, passed the Anti-Money Laundering Law in twelve articles to combat money laundering. In addition to the problems and destructive effects that this phenomenon has on the economies of countries, including the Islamic Republic of Iran, the existence of Article 1 of the Anti-Money Laundering Law has caused many problems, including the failure to open cases and vote. Accordingly, the present study, relying on traditional arguments of the rule of Amare Yad and government jurisprudence, examines its effect on the crime of money laundering and the rightness or wrongness of removing it from the law, and then concludes that the removal of Amare Yad on the crime of money laundering is against the rules and regulations of Sharia and law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Money laundering
  • Amare Yad
  • Government order
  • Disruption of the economic system
  • Secondary order
  1. ابن منظور جمال الدین محمد بن مکرم(1414)،‌ لسان العرب‌،  دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع، چاپ سوم‌ ، بیروت- لبنان‌.
  2. اسماعیل بن عباد(1414) ،‌ المحیط فی اللغة‌ ،عالم الکتاب‌ ،چاپ اول‌، بیروت- لبنان‌.
  3. امام خمینی سیدروح الله (1415)، البیع، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  4. ---------------- ، (1403) تحریر الوسیله، نشر اعتماد، تهران.
  5. بحرالعلوم سید محمد (1403)، بلغه الفقهیه، مکتبه الصادق، تهران. 
  6. بهرام زاده حسین علی و شریعتی حسین(1383) ، روشهای مبارزه با پولشویی، مجله تدبیر، شماره 149.
  7. جوهرى اسماعیل بن حماد‌(1410) ، الصحاح- تاج اللغة و صحاح العربیة‌ ،  دار العلم للملایین،‌ چاپ اول‌، بیروت- لبنان‌.
  8. حسینی روحانی سید محمد(1413)، منتقی الاصول، نشر امیر، چاپ اول، قم.
  9. حسینی مراغی عبدالفتاح (1418)، عناوین الاصول و قوانین الفصول، دار الکتب الاسلامیه، قم.
  10. حیدری علی مراد(1382)، تطهیر پول در اسناد بین‌المللی و حقوق جزای ایران، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد گرایش جزا و جرم شناسی، مجتمع آموزشی عالی قم.
  11. خسروی عبدالحمید(1392)، پولشویی و راهکارهای مبارزه با آن، مجموعه مقالات جرایم علیه امنیت، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی .
  12. دانایی محمد حسین (1383)، نهضت جهانی دولت ها علیه پولشویی، مجله بانک و اقتصاد، شماره 50.
  13. رحمانی محمد، حکم حکومتی در فقه علوی، مجله فقه اهل بیت، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام‌،ج 28، قم.
  14. شمس الدین، محمدمهدی(1412)، نظام الحکم و الادارة فی الاسلام، دارالثقافة للطباعة و النشر، قم .
  15. شیوا رضا (1386)، اثرات منفی پدیده پولشویی بر توسعه اقتصادی، مجله دانش و توسعه، شماره 21.
  16. صدر محمد باقر(1403)، الفتاوى الواضحه، ، دارالتعارف للمطبوعات،بیروت.
  17. ------------(1429)، الإسلام یقود الحیاه، موسوعة الشهید الصدر، مرکز الابحاث و الدراسات التخصصیة للشهید صدر،قم.
  18. طاهری حبیب الله(1418)، حقوق مدنی،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به حوزه علمیه قم، ج1، قم.
  19. طباطبایی محمد حسین(1374)، المیزان فی تفسیر القرآن، دفتر انتشارات اسلامی، قم. 
  20. طباطبایی یزدی سید محمد کاظم (1417)، العروه الوثقی، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت لبنان. 
  21. طباطبایی، سیدعلی بن محمدعلی (1412 ق)، ریاض المسائل، مؤسسة انتشارات اسلامی، قم.
  22. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (1407)، الخلاف، مصحح: علی خراسانی و دیگران، قم: انتشارات جامعه مدرسین.
  23. ------------------- ،(1387)، المبسوط فی فقه الامامیة، مصحح: سیدمحمدتقی کشفی، تهران: مکتبة المرتضویة لاحیاء الآثار الجعفریة.
  24. عاملی محمد بن حسن(1409)، وسایل الشیعه، موسسه آل البیت، قم. 
  25. علیدوست ابوالقاسم(1393)، فقه و مصلحت، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران.
  26. فراهیدى خلیل بن احمد(1410)،‌ کتاب العین، نشر هجرت، چاپ دوم،‌ قم- ایران‌.
  27. کاتوزیان ناصر(1388)، قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، چاپ بیست و سوم، نشر میزان، تهران.
  28. کاشف الغطاء جعفر(1422)،کشف الغطاء عن مبهمات شریعة الغراء، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم.
  29. محقق داماد سید مصطفی (1406)، قواعد فقه، مرکز نشر علوم اسلامی، ج1، تهران.
  30. محمّد بن حسن الحرّ العاملى(1391)،  وسائل الشیعة، دار احیاء التراث العربى، بیروت، چاپ چهارم.
  31. مشکینی اردبیلی علی(1374)، اصطلاحات الأصول و معظم أبحاثها، نشرالهادی، قم .
  32. مکارم شیرازی ناصر(1425)، تعزیر و گستره آن؛ انتشارات مدرسة إمام علی بن أبی طالب (علیه السلام)‌، چاپ اول، قم .
  33.  -------------،(1427) دائرة المعارف فقه مقارن، انتشارات مدرسه امام على بن ابى طالب (علیه السلام)، قم - ایران، اول.
  34. -------------، (1380)، بحوث فقهیه هامه، انتشارات مدرسه امام على بن ابى طالب (علیه السلام)، قم – ایران.
  35. ------------،(1428) أنوار الاصول، مدرسة الامام علی بن ابی طالب ، قم .
  36. ملک افضلی محسن(1389)، آثار قاعده حفظ نظام، مجله حکومت اسلامی، شماره 4.
  37. منتظری، حسینعلی(1369)، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ترجمه و تقریر محمود صلواتی، نشر تفکر، قم.
  38.  ------------ ،(1386) حکومت دینی و حقوق انسان، انتشارات دفتر آیة الله منتظری، قم.
  39. مومن قمی محمد، مجله فقه اهل بیت علیهم السلام (فارسى)؛ مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت (علیهم السلام)‌، ج‌56، قم، بی تا.
  40. مهریزی مهریزی(1376)، فقه حکومتی، فصلنامه نقد و نظر، سال سوم، شماره چهارم.
  41. نبی زاده محمود(1386)، مقوله ای در بن بست : مبارزه با پولشویی در ایران،مجله بانک و اقتصاد ،شماره 85.
  42. نجفی محمد علی(1401)، الرساله فی الولایات،انتشارت جامعه مدرسین، قم.
  43. نجفی، محمد حسن(1404)، جواهرالکلام، چاپ هفتم، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج 40، ص 100.
  44. نراقی احمد بن  محمد مهدی(1415)، مستند الشیعه فی احکام الشریعه، موسسه آل بیت (علیه السلام)، چاپ اول، قم .
  45. ------------، (1417)، عوائد الایام فی بیان قواعد الاحکام، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم‌، چاپ اول، قم.
  46. نراقی محمد بن احمد(1422)، مشارق الاحکام، کنگره نراقیین ملا مهدی و ملا احمد، چاپ دوم، قم.
  47. نوری میرزا حسین(1408)، مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل، موسسه آل بیت (علیه السلام)، بیروت- لبنان.
 

منابع به زبان لاتین:

48. David Romer,(2011), Social infrastructure, McGraw-Hill publisher.

49.Keh, D.I. (1966). ‘Economic Reform and Criminal Finance’. Transnational Organized Crime, V 2, No 1.

50.Morais, H.V. (2002). ‘The War Against Money Laundering, Terrorism, and the Financing of Terrorism’. Lawasia Journal .

51.Smith.W, (2011), Economic Democracy, the political Struggle of the twenty, Insitute for Economic Democracy press.