بررسی سن رشد در امور غیرمالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی و دانشیار گروه حقوق دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه حکیم سبزواری

2 عضو هیئت علمی و استادیار گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردسی مشهد

10.22034/ijrj.2020.671696

چکیده

   اصلاح ماده 1210 قانون مدنی موجب شد تا سن رشد، از قانون مدنی حذف شود و بلوغ به جای سن رشد بنشیند. با صدور رای وحدت رویه شماره 30 مورخ 3/10/1364، در امور مالی افزون بر بلوغ، اثبات رشد نیز الزامی دانسته شد، در حالی که در امور غیرمالی، ظاهرا بلوغ کافی دانسته شد و دختر و پسر با رسیدن به سن بلوغ یعنی 9 و 15 سال می­توانند در امور غیرمالی خود مانند تغییر نام خانوادگی و تحصیل مستقلا تصمیم­گیری کنند. ادعایی که به دلیل آثار و پیامدهای جبران ناپذیر آن باید درصدد تحدیدش برآمد. افزون بر این در قانون مدنی، سنین مختلفی بیان شده است که لازم است در راستای قاعده­مند ساختن آن چاره­ای اندیشید و این نوشته به دنبال تبیین قاعده­ای است تا نظم میان مواد قانون برقرار گردد و مصالح جامعه و افراد نیز در آن دیده شود. در این راستا معتقد است با لحاظ ماده واحده قانون راجع به رشد متعاملین اصولا سن 18 سال در امور غیر مالی نیز اماره رشد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of the Problematic State of Full Growth Age in Nonfinancial Matters in the Law of Iran

نویسندگان [English]

  • Alireza Poursmaeli 1
  • Mohammad Abedi 2
1 Teacher
2 Teacher
چکیده [English]

After the Islamic Revolution in Iran, article 1210 of the Civil Code was amended and full and growth age, set at 18, was replaced by puberty age of 9 for girls and 15 for boys in lunar years of Islamic calendar. This amendment has resulted in conflict between regulations. The Supreme Court has attempted to solve this conflict and in its decision No. 30-23/12/1985, along with puberty, has required the confirmation of full growth age in financial matters. While in nonfinancial matters, puberty age alone has been considered sufficient, and girls or boys who reach the age of puberty, 9 and 15 respectively, can decide for themselves independently in nonfinancial matters such as their education and the change of their family names. This claim, due to its negative effects and consequences, must be restricted. Additionally, different ages have been referred to in civil law and attempts must be made to overcome such controversies. This paper attempts to introduce one single age as growth age in nonfinancial matters and seeks to harmonize the probable conflicts between regulations based on the benefits of the society and the individuals. It is concluded that, based on the single-clause article concerning growth age of the parties to a contract, 18 must also be considered as the presumption of growth in nonfinancial matters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Full growth age
  • Insanity
  • puberty
  • Presumption of Growth
  • Nonfinancial matters
  1. ابن نجیم المصری، زین الدین بن إبراهیم بن محمد، (بی­تا)، البحر الرائق شرح کنز الدقائق و فی آخره: تکملة البحر الرائق لمحمد بن حسین بن علی الطوری الحنفی القادری و بالحاشیة: منحة الخالق لابن عابدین، دار الکتاب الإسلامی، بی جا.
  2. ابن عابدین، محمد أمین بن عمر بن عبد العزیز عابدین الدمشقی الحنفی، (1412هـ - 1992م)، رد المحتار على الدر المختار «الدر المختار للحصفکی شرح تنویر الأبصار للتمرتاشی» مفصولا بفاصل «حاشیة ابن عابدین» علیه، المسماه «رد المحتار»، دار الفکر، بیروت.
  3. پارساپور، محمدباقر، (1390)، «تأملی فقهی درباره اعتبار رشد از نظر ازدواج در عقد نکاح»، حقوق اسلامی، ش 29.
  4. الجصاص، أحمد بن علی أبو بکر الرازی الحنفی (متوفى370)،( 1405)، أحکام القرآن، محقق محمد صادق القمحاوی، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
  5. حرّ عاملى، محمد بن حسن،(1409)، وسائل الشیعة، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، قم.
  6. حسینى روحانى، سید صادق،(1435)، منهاج الصالحین، دار بلال للطباعه و  النشر، بیروت.
  7. زحیلی، وهبه، (بی­تا)، الفقه الاسلامی و ادلته، دارالفکر ،دمشق.
  8. ساریخانی، عادل؛ حیدری، مسعود، (1396). بررسی فقهی و حقوقی ابراز شهادت توسط اطفال. مجله پژوهش های فقه و حقوق اسلامی، 9(31)، 83-102.
  9. السرخسی، محمد بن أحمد بن أبی سهل، (1414هـ-1993م)، المبسوط، دار المعرفه، بیروت.
  10. شبیرى زنجانى، سید موسى،(1419)، کتاب نکاح، مؤسسه پژوهشى راى‌پرداز، قم.
  11. شفتى گیلانى، سید محمد باقر، (1429)، سؤال و جواب فقهى، انتشارات مرکز تحقیقات رایانه‌اى حوزه علمیه اصفهان، اصفهان.
  12. شهید ثانى، زین الدین بن على عاملى، (1410)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، حاشسه سید محمد کلانتر، کتابفروشى داورى، قم.
  13. شهیدی، مهدی، (1388)، تشکیل قراردادها و تعهدات، مجد، تهران.
  14. شیخ انصارى، مرتضى بن محمد امین،(1415، ه‍ ق)، کتاب النکاح، کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى،قم.
  15. صانعی، یوسف، (1388)، استفتائات قضایی: حقوق مدنی، انتشارات پرتو خورشید، قم.
  16. صفایی، سیدحسین و سید مرتضی قاسم زاده، (1384)، حقوق مدنی: اشخاص و محجورین، سمت، تهران.
  17. طباطبایى یزدى، سید محمد کاظم،(1419 ه‍ ق)، العروة الوثقى (المحشى)، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم.
  18. فخر الدین الرازی، أبو عبد الله محمد بن عمر بن الحسن بن الحسین التیمی الرازی الملقب خطیب الری،(1420)، مفاتیح الغیب (التفسیر الکبیر)، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
  19. فیض کاشانى، محمد محسن ابن شاه مرتضى،(بی­تا)، مفاتیح الشرائع، انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى، قم.
  20. قیاسی، جلال الدین؛ حیدری، مسعود، (1396). مطالعه‌ی معیار بلوغ در تحقق مسؤولیت کیفری در لسان شارع، متشرعین و حقوق ایران. مجله پژوهش های فقه و حقوق اسلامی، 9(32)، 87-104.
  21. کاتوزیان، ناصر، (1392)، حقوق خانواده: نکاح و طلاق، شرکت سهامی انتشار، تهران.
  22. کاتوزیان، ناصر ،(1376)، قواعد عمومی قراردادها، شرکت سهامی انتشار، تهران.
  23. کاتوزیان، ناصر ،(1388)، قواعد عمومی قراردادها، شرکت سهامی انتشار، تهران.
  24. کاتوزیان، ناصر، (1379)، قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، نشر دادگستر، تهران.
  25. الکاسانی الحنفی، علاء الدین أبو بکر بن مسعود بن أحمد، (1406 - 1986)، بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، دار الکتب العلمیه، بی­جا.
  26. مجاهد حائرى طباطبایى، سید محمد،(بی­تا)، کتاب المناهل، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، قم.
  27. مجلة الأحکام العدلیة،(بی­تا)، محقق نجیب هواوینی، نور محمد، کارخانه تجارتِ کتب، آرام باغ، کراتشی.
  28. مکارم شیرازى، ناصر، (1425 أنوار الفقاهه: کتاب النکاح، انتشارات مدرسه الإمام علی بن أبی طالب علیه السلام، قم.
  29. مطهری، مرتضی، (1386)، نظام حقوق زن در اسلام، صدرا، تهران.
  30. مقدس اردبیلى، احمد بن محمد، (1403)، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم،قم.
  31. میرزاى قمّى، ابو القاسم بن محمد حسن گیلانى، (1413)، مصحح مرتضی رضوی، جامع الشتات فی أجوبه السؤالات، مؤسسه کیهان، تهران.
  32. وزاره الأوقاف والشئون الإسلامیة، (1404 - 1427)، الموسوعه الفقهیه الکویتیه الکویت، دارالسلاسل، الکویت.
  33. نجفى، محمد حسن، (1404)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
      34. نراقى، مولى احمد بن محمد مهدى، (1417)، عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، قم.