بررسی تجسس و جاسوسی در حقوق جزای مدرن و فقه اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی ،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22034/ijrj.2019.669498

چکیده

تجسس و جاسوسی، یکی از مسایل پیچیده در دنیای کنونی است، در صورتی که این عمل به نفع بیگانگان باشد جرم محسوب می شود ، جرم محسوب شده و از طرف دیگر تمامی کشورها، برای حفظ امنیت  خودشان اقدام به  جاسوسی می نمایند ماهیت فراملی و پیچیده جاسوسی امروزه اندیشمندان حقوق کیفری را بر آن داشته است تا با عبور از مفاهیم سرزمینی اولیه برای تبیین وضعیت کنونی جاسوسی همانند بسیاری دیگر از جرائم به سمت حقوق جزای مدرن حرکت کنند که ماهیتی گسترده تر و ویژه داشته و قادر است تا پاسخ های امروزین به نیازهای کیفری کشور های جهان بدهد اما مسأله زمانی پیچیده تر می‌شود که بدانیم، جاسوسی و تجسس طبق آموزه ای فقهی اسلام  اصولا حرام بوده و بسیاری از مواردی که پیرامون جاسوسی در عرف حقوقی دیگر کشورها و حقوق جزای مدرن وجود دارد  با وضعیت حقوقی ایران که مبتنی بر فقه اسلامی است تفاوت هایی دارد.  در این مقاله سعی شده است تا انطباق جاسوسی در فقه اسلامی  با حقوق جزای مدرن با رهیافت توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانه‌ای  مورد واکاوی قرار گیرد. مهمترین نتیجه‌ای که از این تحقیق می‌توان گرفت این است که، در فقه اسلامی جاسوسی دارای حکم تکلیفی حرام نیست. بلکه حکم وضعی جرم دارد. لذا جاسوسی برای سپاه اسلام جایز است و در صورتی که جاسوس سپاه دشمن دستگیر شود مجرم بوده و به اعدام محکوم می شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of espionage in modern penal law and Islamic jurisprudence

نویسندگان [English]

  • Hormozd Yaghoubinezhad 1
  • Ali Najafi Tavana 2
  • Seyyed Reza Miri 2
1 Department of Penal Law and Criminology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Penal Law and Criminology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

منابع فارسی و عربی

1-     قرآن کریم

2-     نهج البلاغه.

3-     امام علی (علیه السلام)، غررالحکم و درر الکلم، شرح جمال الدین محمد خوانساری (1360)، دانشگاه تهران.

4-     جاویدی، مجتبی، (1392)، جایگاه سیره عقلاء در فقه جزایی امامیه، فصل‌نامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل، شماره 33، پاییز 1392.

5-     مسجدسرایی، حمید، (1397)،  «اصل صرفه‌جویی کیفری، مبنای تفسیر احکام و قوانین جزایی اسلام»، فصل‌نامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل، شماره 51، بهار 1397.

6-     اردبیلی، احمدبن محمد (1362)، زبده البیان، عطایی، تهران.

7-     بخاری، ابوعبدالله محمدبن اسماعیل (1424)، صحیح بخاری، دارالفکر. بیروت

8-     حاکم نیشابوری، محمدبن عبدالله (1335)، المستدرک علی صحیحین فی الحدیث، النصر الحدیثه، ریاض.

9-     حر عاملی، محمدبن الحسین (1403)، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، اسلامیه، تهران.

10-  حجاج، مسلم (1418 )، صحیح مسلم، دارالتراث العربی، بیروت.

11-  حجتی، علی (1379)، تجسس، آوند دانش، تهران.

12-  خویی، سید ابوالقاسم (1418)، رجال الشیعه، دارالفکر، بیروت.

13-  دهخدا، علی اکبر (1361)، لغت نامه فارسی، دانشگاه تهران، تهران.

14-  سجستانی، ابو داوود سلیمان بن الاشعث (بی‌تا)، سنن ابوداوود، دارالفکر، بیروت.

15-  شهید ثانی، زین الدین بن علی (1380)، کشف الریبه، مکتب الاعلام الاسلامی الحوزه العلمیه بقم، قم.

16-  طباطبائی، سیدمحمد حسین (1394ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، دارالکتب الاسلامیه، تهران.

17-  طبری، محمدبن جریر (1362)، تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، اساطیر، تهران.

18-  طبرسی، علی بن فضل (1406ق)، مجمع البیان، دارالمعرفه، بیروت.

19-  طبرسی، احمدبن علی (1386ق)، الاحتجاج طبرسی، نعمان، بیروت.

20-  فخر رازی، محمدبن عمر (1371)، تفسیر کبیر، علی اصغر حلبی، اساطیر، تهران.

21-  قرشی، باقر شریف (1386)، حیاه الحسین، انصاریان، قم.

22-  قلقشندی، احمدبن علی (1903)، صبح الاعشی، الکبری الامیریه، مصر.

23-  کاشف الغطاء جعفربن خضر (1379)، کشف الغطاء بوستان کتاب، قم.

24-  کلینی، یعقوب (1375)، اصول کافی، تعلیق علی اکبر غفاری، دارالکتب الاسلامی، تهران.

25-  متقی هندی، علی بن حسام الدین (1409)، کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال، الرساله، بیروت.

26-  مصطفوی، حسن (1297)، التحقیق فی کلمات القرآن، وزارت ارشاد، تهران.

27-  مجلسی، محمدباقر، (1413)، بحارالانوار، دارالاضواء، بیروت.

28-  مکارم شیرازی، ناصر (1375)، پیام قرآن، مدرسه الامام علی بن ابیطالب، قم.

29-  محمد زاده ، فرید الدین ، (1396)، تحولات نوین حقوق کیفری ، انتشارات میرهاشمی.

30-  میرمحمدصادقی، حسین، 01397)، جرایم علیه امنیت و اسایش عمومی، میزان، تهران.

31-  نجفی. شیخ محمدحسن (1422)، جواهرالکلام فی شرایع الاسلام، دارالفکر، بیروت.

32-  فاضل، طه؛ (1395)، مجموعه مقالات اولین همایش ملی فقه اطلاعاتی جلد اول (فعالیت‌های اطلاعاتی از منظر فقه)، تهران: نشر دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی، چاپ اول.

 

ب- منابع لاتین

33- Ahungalle ,Manila, international criminology, Capetown, R.I, 2017.

34- barsanti ,Massimo, making the Modern Criminal Law, newyork, deskbook, 2017

35- biao, Teng, modern criminal law, shanghai, sania, 2016

36- bogaro ,John, criminal law, 2th edition, syndey, bondi,.2016.

37- brown ,Daniel, new order; reborning of law, Calgary, leuve, 2018

38- dedarino ,Calvin, New Spying Order, Orlando, pavilion, 2016.

39- goetek ,Ian, public issues, finlad, raahe, 1800publicatio, 2017.

40- ijaneko ,Hania, Spying and correct policies, Huston, chavallier, 2014.

41- kittal, NA-unga, the theory of intelligence, Perth, alicepapers, 2016

42- madjer ,Yunus, crimes against public safety, Toronto, wallpaper, 2015

43- midavallia ,Roberto, criminal law and metaphilosophical era, Dunedin, 21thoffice, 2018

44- mizaltas ,Nicos, globalization of law, London, legal business office, 2017, p133.

45- munleb ,Iftikar, modern crime in modern criminal law, Toronto, slaw, 2018

46- pekirova ,Anastasia, the history of criminal philosophy, newyork, kaya&nord, 2018.

47- vasovic, Milan, Modern rights and its requirements, Arizona, nitingel, 2017.