جعاله در نظام بانکداری اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی واحد شهرکرد

چکیده

انسان با تولد خویش از همه­ی حقوق الهی برخوردار می­گردد. حقوقی که بنا به انسان بودن، هر انسانی حق بهره­مندی از آنان را دارا می­شود حقوق مدنی و طبیعی که در قالب دین مبین اسلام برای افعال و اعمال مسلمانان قرار داده شده است روابط انسان­ها را با خدا و انسان­ها را با یکدیگر تنظیم می­نماید. روابط مدنی انسان­ها شامل روابط عاطفی، اجتماعی، اقتصادی و غیره می­باشد. در بانکداری اسلامی روابط اقتصادی مردم براساس قراردادهای اسلامی است. از جمله­ی روابط اقتصادی دوجانبه که بین مردم با یکدیگر از یک­سو و ازسوی دیگر با بانک­ها در جامعه­ی اسلامی وجود دارد جعاله می­باشد. اعطای تسهیلات در بانک­ها به مردم تحت عناوین عقوداسلامی می­باشد که یکی از این عقود جعاله می­باشد. جعاله یک معامله­ی فقهی بوده که در قانون مدنی ایران به­عنوان یکی از عقود معین معرفی شده و در قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب 8/6/62 مجلس شورای اسلامی به عنوان یکی از ابزارهای اعطای تسهیلات بانکی به مردم در نظر گرفته شده و طی آیین نامه­ی فصل سوم قانون مذکور و همچنین دستورالعمل اجرایی جعاله مصوب شورای پول و اعتبار شرایط و احکام آن بیان شده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Jealeh in Islamic Banking System

نویسنده [English]

  • maryam Naghdi dourabati
Shahr Kord University
چکیده [English]

Human being enjoy all divine rights after birth. Everybody is deserved to enjoy these rights including civil and natural rights which described in Islam. Civil relationships of human being involve emotional, social and economic, relations.
In Islamic banking  ,economic relationships of people are based on Islamic contracts. One of these mutual economic relationships between people in one side and banks in the other is "Jealeh". Loans are given to people in banks under the title of Islamic contracts which one of them is Jealeh.
Jealeh is a judicial deal which is known in Iranian civil code as a definite contract.
It is regarded as a way of giving loan in usury-free banking law of Islamic parliament.
According to the third chapter of the above-mentioned law and the practical instruction of Jealeh clarified by the council of money and credit, the author presents its precepts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jealeh
  • Judicial identity
  • Banking system
  • Civil Rights

فهرست منابع:

1-  قرآن کریم

2- امامی، سید حسن، حقوق مدنی، اسلامیه، تهران،  1355.

3- امام خمینی، سید روح الله موسوی، تحریرالوسیله، انتشارات اسلامی، قم 1374.

4- امیری قائم مقامی، عبدالمجید، حقوق تعهدات، نشر میزان، تهران، 1378.

5- جعفری لنگرودی، جعفر، ترمینولوژی حقوق،کتابخانه گنج دانش ،1382.

6- خاوری، محمودرضا، حقوق بانکی، موسسه­ی عالی بانکداری اسلامی، 1382.

7- رئیسی، مصطفی، جعاله در اقتصاد اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی، قم ،1373.

8- رادنی، ویلسون، ، مقایسه­ی بین بانکداری اسلامی و بانکداری اخلاقی ، ترجمه­ی علیرضا آذرنوش مجله­ی بانک و اقتصاد.

9- شهیدثانی، زین الدین الجبعی العاملی ، شرح لمعه دمشقیه، ترجمه علی شیروانی، دارالعلم، 1380.

10- شهیدی، مهدی، حقوق مدنی، عقود معین 1 ، مجد تهران،1382.

11- ــــــــــــــ ، حقوق مدنی 6 ، مجد تهران ،1382.

12- صفائی، سید حسین، قواعد عمومی قراردادها، بی­جا، بی­تا.

13- صدر، سیدکاظم، مجموعه­ی سخنرانی­ها و مقالات ارائه شده به دومین سمینار بانکداری اسلامی، تهران، 1369.

14-  طاهری، حبیب الله، حقوق مدنی، بی­جا، بی­تا.

15- علامه حلی، تبصره المتعلمین، ترجمه­ی ابوالحسن شعرانی، اسلامیه، تهران، 1367.

16- عدل، مصطفی، حقوق مدنی ، طه، تهران، 1378.

17- فیض، علیرضا، مبادی فقه و اصول، دانشگاه تهران، 1379.

18-کاتوزیان، ناصر، عقودمعین1 ، دانشگاه تهران، 1356.

19- ـــــــــــــ، قواعد عمومی قراردادها، انتشارات بهمن برنا ، 1374.

20- محقق حلی، شرایع الاسلام ، ترجمه­ی ابوالقاسم ابن احمدیزدی، دانشگاه تهران، 1368.

21- موسائی، میثم، بررسی عملکرد بانکداری بدون ربا در ایران، موسسه­ی تحقیقات پولی و مالی، 1379.

22- مظاهری، رسول، جعاله دربانکداری اسلامی ، بوستان کتاب قم، 1381.

23- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه ، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1381.

24- مغنیه، محمد جواد، فقه الامام جعفر صادق، چاپ بیروت، موسسه ی انصاریان، الطاعه و النشر، قم، 1383.

25- منصور، جهانگیر، (تدوین کننده) قانون مدنی، نشر دوران، 1382.

26- مصباحی، غلامرضا، مجموعه­ی مقالات سومین کنفرانس بانکداری اسلامی، موسسه­ی عالی بانکداری ایران، تهران، 1371.

27-موسایی، میثم، بررسی عملکرد بانکداری بدون ربا ، موسسه­ی تحقیقات پولی و بانکی، 1379.

28- مهدوی نجم آبادی، سیدحسین، مجموعه­ی سخنرانی­ها و مقالات ارائه شده به ششمین سمینار بانکداری اسلامی، تهران، 1374.

29- میرآخور، عباس، مطالعات نظری در بانکداری و مالیه­ی اسلامی ، ترجمه­ی محمد ضیایی بیگدلی، مؤسسه­ی بانکداری اسلامی، 1370.

30- نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1367.

31- نوین، پرویز، خواجه پیری، عباس، حقوق مدنی 6 ، کتابخانه گنج دانش ، تهران، 1377.

32- هدایتی، سید علی اصغر، نگرشی بر مسائل اساسی نظام بانکداری بدون ربا ، مجله­ی رهنمون شماره­ی 7.