بررسی فقهی حقوقی نفقه با نشوز زوجه

نویسنده

تهران

چکیده

یکی از مسائل مهمی که بعد از ازدواج مطرح می­شود، معاش خانواده است. از نظر اسلام تأمین هزینه خانواده به عهده مرد بوده و زن هیچ­گونه مسؤولیتی دراین رابطه ندارد. در قانون مدنی بیان شده که پس از وقوع نکاح، زن و شوهر به حکم قانون، حقوق و تکالیف گوناگونی نسبت به یکدیگر پیدا می­کنند(ماده 1102 ق.م.) یکی از این حقوق، حق نفقه زوجه می­باشد که در صورت  نشوز وی و انحلال نکاح  از بین می­رود.  واژه­ی نشوز در مفهوم عام شامل زن و مرد می شود. مراد از "ناشز"در فقه و حقوق مدنی  شوهری است که حقوق ناشی از نکاح را که برای زوجه ایجاد شده و "ناشزه" زوجه­ای که حقوق ناشی از نکاح را که برای زوج حاصل شده، را ایفاء نکنند. میزان و مصادیق نفقه یک مفهوم عرفی بوده و مؤلفه­های زمان و مکان در آن نقش دارند. زوجه مالک نفقه است و زوج نمی‌تواند مبلغ مزبور را استرداد نماید. در مورد ملاک تعیین نفقه، اکثر فقها معتقد به معیار بودن وضعیّت زوجه می­باشند، برخی نیز وضعیّت زوج را ملاک نفقه قرار می دهند. ماده 1107ق.م. به پیروی از مشهور فقهای امامیه، وضعیّت زوجه را ملاک قرار داده است. در حقوق اسلام و ایران برای تعهد به انفاق زوج دو نوع ضمانت مدنی و کیفری وجود دارد. زوجه در مواردی مانند نامناسب­بودن محل سکونت زن، بیماری زن یا عادت ماهیانه، بیماری واگیردار زوج، خوف از ضرر جسمی، شرافتی، جانی و مالی  و ... می­تواند از شوهر خود تمکین نکند که در این موارد زوجه ناشزه محسوب نشده و نفقه به وی تعلق می­گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Judicial and Lawful Study of Alimony of wife's disobedience

نویسنده [English]

  • Ahmadreza Khazaei
چکیده [English]

One of the most important issues that arise after marriage is sustenance of the family. According to Islam, husband is responsible for family livelihood. And wife doesn’t have responsibility in this regard. Act 1102 of civil law states that after wedlock the couple will have different rights and obligation towards each other. One of them is alimony right and it will waste if the wife become disobedient. Instances of alimony relate to secular sense. Wife is the owner of her alimony and the husband can’t refund that. In Iran's and Islam's law there are two types of sanctions. The wife can be disobeyed in some cases such as unsuitable location or period communicable disease, etc. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alimony
  • Docility
  • Disobedience